Pages

Showing posts with label book. Show all posts
Showing posts with label book. Show all posts

Saturday, July 20, 2019

Book review: Quy tắc của Google


Giống như tất cả các công ty công nghệ lớn, Google rất chú trọng vào việc tuyển dụng và quản lý nguồn nhân lực. Quyển sách này được viết bởi Laszlo Bock, phó chủ tịch nhân sự cấp cao của Google, nhằm giới thiệu những đặc trưng về vấn đề nhân sự tại Google.

Về việc tuyển dụng, phương châm chính là không thỏa hiệp về bất cứ điều gì cho chất lượng. Sẽ chỉ có những người xuất sắc và có khả năng phát huy khả năng ở Google mới được tuyển. Ở đây, yếu tố quan trọng là kỹ năng giải quyết vấn đề và khả năng làm việc nhóm. Google tin rằng tuyển một nhân viên không phù hợp sẽ gây tác hại lớn hơn nhiều so với việc chờ đợi để tuyển được một nhân viên xuất sắc. Quá trình tuyển dụng thường kéo dài 6-8 tháng, và các ứng viên sẽ phải trải qua khoảng 20 cuộc phỏng vấn. Mỗi một ứng viên sẽ được phỏng vấn bởi các nhà quản lý, các giám đốc, đồng nghiệp, và cả cấp dưới tương lai. Việc đánh giá này sẽ tránh được các định kiến cũng như việc nâng đỡ cho người thân quen. Các biên bản đánh giá của tất cả các người phỏng vấn sẽ được tổng hợp và tính ra điểm cho từng ứng viên. Một trong các tiêu chí quan trọng cho những người tham gia tuyển dụng là "chỉ tuyển những người giỏi hơn mình".

Về việc đánh giá hiệu quả công việc, Google trao quyền cho đám đông và các công cụ. Cụ thể, các nhân viên sẽ được đánh giá không chỉ bởi người quản lý mà còn bởi các đồng nghiệp trong cùng nhóm bằng hình thức nặc danh. Hiệu quả công việc sẽ được cho điểm số và đó là căn cứ để xem xét việc thăng chức hay tăng lương, thưởng. Các nhà quản lý cũng được các nhân viên đánh giá và xếp hạng theo cách thức tương tự. Những người hoàn thành xuất sắc công việc của mình sẽ truyền đạt kinh nghiệm của mình cho những người khác thông qua các chương trình học tập trong công ty. Những nhân viên nằm ở 10% thấp nhất công ty sẽ được hướng dẫn để cải thiện thành tích của bản thân. Tất nhiên, với những người liên tục nằm ở đáy của bảng xếp hạng, họ sẽ bị sa thải. Để tìm ra cách đánh giá hiệu quả nhất, Google mở một phòng nghiên cứu về hoạt động con người (PiLab) bên trong công ty. PiLab sẽ đề xuất, thử nghiệm, và cải tiến liên tục cách thức đánh giá dựa trên phản hồi của các nhân viên trong công ty.

Về việc giúp nâng cao hiệu quả công việc cho từng cá nhân, các checklist được sử dụng. Ví dụ, với các nhân viên mới, họ sẽ được gửi một email trong đó có danh sách các việc nên làm để đạt được đến hiệu quả công việc tối đa trong thời gian ngắn nhất. Danh sách này bao gồm các việc như đặt càng nhiều câu hỏi càng tốt, chủ động giao tiếp với quản lý và các đồng nghiệp bằng việc mời ăn trưa, v.v. Nghe có vẻ là những việc rất hiển nhiên nhưng Google chỉ ra rằng các danh sách này rất hữu ích. Các nhân viên được khuyến khích mở các lớp dạy về những kỹ năng của mình cho các nhân viên khác trong công ty. Việc trao đổi giữa các nhân viên thuộc các phòng ban khác nhau được khuyến khích. Ví dụ, các nhà ăn trong công ty sẽ được thiết kế để người từ nhiều bộ phận sẽ có cơ hội ngồi cạnh nhau.

Về việc chia sẻ thông tin trong công ty, Google khác với Apple ở chỗ thông tin về các dự án, sản phẩm sẽ được chia sẻ đến tất cả mọi nhân viên trong công ty. Ở Google, sự chia sẻ và tính minh bạch trong công việc được đề cao, nhằm mục đích hướng đến một môi trường làm việc tự do. Hàng tuần, sẽ có một cuộc họp toàn thể công ty nơi mọi nhân viên có thể đặt câu hỏi cho CEO. Nhân viên cũng có thể gửi thư góp ý đến các quản lý và lãnh đạo về mọi vấn đề mà họ thấy bất hơp lý. Một trường hợp tiêu biểu là khi trong thực đơn của nhà bếp có một món tên là "bánh Tây Tạng tự do", một số nhân viên đã gửi mail đến ban lãnh đạo yêu cầu giải thích về vấn đề này. Nguyên nhân là do Trung Quốc vẫn xem Tây Tạng là một phần của mình, do vậy việc đặt tên món ăn như vậy là không thích hợp theo quan điểm của một số người. Cuối cùng, tác giả cuốn sách đã phải đứng ra dàn xếp bằng việc thay đổi tên món ăn. Tự do đưa ra ý kiến là một đặc trưng trong văn hóa Google.

Về việc trả lương, Google sẽ trả lương dựa trên đóng góp của một Googler cho công ty. Nếu bạn đưa ra được những giải pháp tuyệt vời đem lại hiệu quả cao, bạn có thể nhận lương gấp hàng chục, thậm chí hàng trăm lần lương của đồng nghiệp cùng vị trí. Và lương của bạn sẽ tiếp tục tăng theo sự đóng góp, chứ không bị một hạn chế cụ thể nào. Đây là chính sách nhằm giữ những người xuất chúng ở lại đóng góp cho Google. Điều này cũng giống như trong bóng đá, khi những ngôi sao xuất sắc nhất nhận lương gấp hàng trăm lần những cầu thủ mức trung bình.

Kết: Google cố gắng tạo ra một môi trường cho các cá nhân đưa ra ý kiến và phát huy tính sáng tạo ở mức cao nhất. Nhằm quản lý nhân sự một cách tốt nhất, PiLab liên tục nghiên cứu và đưa ra các thử nghiệm để ngày càng cải thiện mô hình quản lý của Google. Các giải pháp tốt sẽ được triển khai tới toàn công ty, trong khi những giải pháp không phù hợp sẽ bị loại bỏ. Các hạn chế sẽ được khắc phục dựa trên trải nghiệm của các Googler. Một quá trình "trial and error" liên tục. Điều này giúp cho Google luôn được biết đến là nơi có môi trường làm việc thuộc vào loại tốt nhất trên thế giới.

Saturday, March 2, 2019

Book review: コンビニ人間

Quyển sách kể về một phụ nữ độc thân 36 tuổi, làm việc ở một cửa hàng tiện lợi. Lúc còn nhỏ, cô suy nghĩ và hành động không giống những đứa trẻ bình thường, gây ra rất nhiều rắc rối. Khi thấy một con chim bị chết, cô bảo với mẹ rằng hãy lấy về nấu lên ăn cho ngon. Khi thấy hai bạn đánh nhau, thay vì gọi thầy giáo đến thì cô lấy ngay cái chổi đánh vào đầu hai người đó. Sau những lần như vậy, cô luôn bị mẹ mình nhắc nhở, và sau nhiều lần thấy mẹ phải đến trường xin lỗi các thầy cô giáo, cô quyết định không gây ra bất cứ điều gì rắc rối nữa, chỉ làm theo những gì người khác bảo. Năm thứ nhất đại học, cô đăng ký làm thêm ở một cửa hàng tiện lợi. Sau khi tốt nghiệp, thay vì đi tìm việc, cô tiếp tục làm việc ở cửa hàng, cho đến nay đã được 18 năm. Đây là một điều không bình thường đối với một người phụ nữ trong xã hội, những người được mặc định là hoặc phải kết hôn, hoặc phải tìm được một công việc ổn định. Nhưng cô lại không thấy điều gì bất thường cả. Cô cho rằng mình là một người "bình thường", và tận hưởng cảm giác được hòa mình vào dòng chảy của cuộc sống.

Sau 18 năm làm việc, cô đã trở thành một nhân viên kỳ cựu và được mọi người quý mến. Cô yêu thích công việc của mình và luôn cố gắng hết mình để làm tốt nhất. Hàng ngày cô luôn là người đến sớm nhất, chăm lo cho mọi ngóc ngách của cửa hàng để khách hàng luôn có được ấn tượng tốt nhất. Vào những ngày nghỉ, cô thường đến thăm bạn bè, người thân của mình. Cứ mỗi lần như thế, cô luôn bị hỏi về việc đã có người yêu chưa? tại sao lại làm thêm suốt 18 năm mà không tìm một việc làm chính thức? Mẹ của cô lúc nào cũng hỏi cô dạo này có gì mới không?. Những lúc như thế, cô chỉ trả lời qua loa cho xong chuyện theo những câu trả lời mà em gái cô đã chuẩn bị sẵn. Tuy nhiên, cô vẫn luôn suy nghĩ về việc mình có thật là một người "bình thường" hay không? Mình phải làm gì để trở thành một người "bình thường"? 

Đến một ngày, có một anh chàng nhân viên tập sự đến cửa hàng của cô. Anh chàng này cũng không có việc làm và phải đến xin việc ở đây. Tuy nhiên, anh ta làm việc rất lười biếng và suốt ngày than phiền về xã hội không công bằng với mình. Anh ta luôn cho rằng xã hội ngày nay không khác gì thời phong kiến, nơi những người không "làm theo" những người khác sẽ bị đào thải. Tệ hơn nữa, anh ta còn cố tình bám theo một khách hàng nữ. Sau khi việc bị phát hiện, anh ta bị đuổi dù chưa được vào làm chính thức. Một lần khác cô phát hiện anh chàng này đến cửa hàng, cô lôi anh ta đến một quán nước ở gần để anh ta thôi làm phiền những khách hàng khác. Như mọi khi, anh chàng vẫn thao thao bất tuyệt về việc xã hội này bất công như thế nào với anh ta? anh ta còn lôi cô ra mà chế giễu, gọi cô là đồ bỏ đi của xã hội. Cô không phản ứng, thay vào đó ngẫm nghĩ về những gì anh chàng này nói. Cô nảy ra ý định thuê anh chàng này làm bạn trai. Anh ta dù tỏ ra tự cao tự đại nhưng cuối cùng cũng nhận lời vì hiện tại không có chỗ ở, không có tiền ăn, và còn phải trả nợ.

Cô nhận thấy rõ sự thay đổi trong cách mọi người xung quanh cư xử với mình sau khi cô thông báo cho mọi người về anh chàng. Em gái cô phát khóc vì sung sướng biết rằng chị gái mình cuối cùng cũng thành người "bình thường". Các đồng nghiệp ở chỗ làm trước đây chỉ nói chuyện công việc, giờ chỉ quan tâm đến chuyện tình cảm giữa cô và anh chàng kia. Lý lịch của anh chàng cũng được đưa ra để bàn tán ngay trong giờ làm việc. Cô còn nhận ra rằng các đồng nghiệp của cô thật ra thường đi ăn uống cùng nhau nhưng không mời cô. Chỉ đến khi nghe tin cô có bạn trai, họ thay nhau rủ cô, có lẽ vì cô đã trở nên "giống họ".

Để trở nên "bình thường" hơn nữa, cô quyết định nghỉ việc làm thêm để tìm một việc làm ổn định như mọi người khác với sự giúp đỡ của anh chàng bạn trai. Tuy nhiên, mọi việc không suôn sẻ như cô nghĩ. Giờ giấc, thói quen sinh hoạt đã gắn liền với cô trong suốt 18 năm đã biến mất chỉ sau 2 tuần nghỉ việc ở của hàng. Trước đây, cô luôn cố gắng ăn ngủ điều độ để duy trì được thể trạng tốt nhất cho mỗi ngày làm việc. Cô giờ đây ngủ muộn, dậy muộn, ăn mỳ tôm hộp.

Đến một ngày, trên đường đến chỗ phỏng vấn xin việc, cô ghé qua một cửa hàng bên đường. Đó là lần đầu tiên cô vào lại một cửa hàng tiện lợi kể từ khi nghỉ việc. Bước vào cửa hàng, cô đột nhiên cảm nhận được những âm thanh quen thuộc, âm thanh của cửa hàng. Bước đến quầy bán bánh kẹo, cô nhận ra những sản phẩm bán chạy lại được xếp ở tầng dưới cùng, chỗ mà khách hàng rất khó để ý. Như một phản ứng tự nhiên, cô sắp xếp lại quầy hàng, đặt những đồ bán chạy lên tầng cao nhất, sắp thành ba hàng ngay ngắn. Cô bước đến quầy bán nước, những ngày nóng như thế này thì phải đặt thêm nước lọc đóng chai. Những ý nghĩ cứ ùa đến trong cô, cô như nghe được những âm thanh của cửa hàng, những thứ cửa hàng thực sự cần. Cô có thể cảm nhận được tất cả. Cô chợt nhận ra rằng đây mới là nơi cô thực sự thuộc về. Cô chia tay anh chàng, và bắt đầu tìm kiếm thông báo tuyển việc của một cửa hàng tiện lợi. 

Sunday, January 27, 2019

Book review: Innovation in China


Quyển sách này trình bày và phân tích tình hình phát triển công nghệ đang diễn ra ở Trung Quốc. Từ một quốc gia chuyên đi copy sản phẩm từ những nước khác, Trung Quốc đang phát triển mạnh mẽ và đóng vai trò dẫn đường trong rất nhiều ngành công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, Big Data, thương mại điện tử. Tác giả cho rằng cuộc chiến tranh thương mại của Mỹ nhắm vào Trung Quốc gần đây nhằm mục đích làm chậm lại quá trình phát triển của Trung Quốc. Tuy nhiên, khi nhìn vào những gì đang điễn ra ở Trung Quốc, tôi nghĩ nó khó có thể gây cản trở đến quá trình phát triển công nghệ đang điễn ra một cách mạnh mẽ ở đây.

Điều này đạt được từ nỗ lực của các doanh nghiệp và chính phủ. Với các kế hoạch như "Made in China 2025", chính phủ Trung Quốc tạo điều kiện tối đa cho các doanh nghiệp phát triển các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI), xe tự lái (Autonomous Car), Big Data, xe điện (electric car). Một môi trường cạnh tranh lành mạnh được tạo ra, thúc đẩy các công ty tạo ra những sản phẩm tốt hơn cho người dùng. Các nhà làm luật cũng đồng hành với bước tiến của công nghệ, tạo điều điện cho các công nghệ mới như thanh toán online, ngân hàng online phát triển.

Cuốn sách giới thiệu một số lượng lớn các startup thành công trong nhiều lĩnh vực của Trung Quốc. Nổi bật nhất phải kể đến hai tên tuổi lớn nhất là Alibaba Group và Tencent. Quá trình hình thành, phát triển, cách họ vượt qua những rào cản và các đối thủ cạnh tranh để trở thành những doanh nghiệp thành công được phân tích một cách chi tiết. Đều bắt đầu từ những start-up nhỏ, cả Alibaba và Tencent đã phát triển thành những nền tảng lớn với hàng trăm triệu người dùng. Một nhân tố quan trọng được chỉ ra trong thành công của cả hai công ty là tính năng thanh toán qua điện thoại (Mobile payment) Alipay và Wechat pay. Trong khi Alibaba đã khiến cho eBay phải rút lui khỏi thị trường thì WeChat (Tencent) đã vượt qua Microsoft để trở thành mạng xã hội phổ biến nhất ở Trung Quốc. Hiện tại, trong khi Tencent đang biến mình thành một nền tảng (platform) để giúp kết nối người sử dụng và doanh nghiệp thông qua mạng xã hội WeChat, Alibaba đang đầu tư vào nhiều lĩnh vực mới bên cạnh thương mai điện tử như ngân hàng, nông nghiệp, mở rộng thị trường ra nước ngoài như Ấn Độ, Malaysia.

Thế hệ start-up mới ở Trung Quốc đang tập trung vào các công nghệ hot nhất hiện nay như Ride sharing (DiDi), tài chính (WeBank), trí tuệ nhân tạo (Seneye, Face++, iFlytek). Điểm chung của các start-up này là họ sở hữu một nguồn nhân lực chất lượng cao từ các trường đại học danh tiếng cả ở trong và ngoài nước. Họ cũng nhận được đầu tư lớn từ các quỹ đầu từ và các đại gia công nghệ trên thế giới. Với thị trường khổng lồ, các start-up thành công sẽ trở thành những công ty tầm cỡ thế giới chỉ trong từ 2-3 năm.

Lời nhắn gửi tân sinh viên

Phòng kí túc xá của cậu có 12 người đến từ nhiều nơi: Lào Cai, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hà Nam, Nam Định, Nghệ An. Ngày đầu tiên gặp các bạn cù...